Kripto nedir?

Kripto, bir metnin veya dijital yazılım kodunun şifrelenerek değiştirilmesini ve kopyalanmasını engellemek amacıyla kullanılan tekniktir.

Kriptolanmış bir metin veya kod dizgileri doğrudan okunmaya çalıştığında anlamsız karakterler kümesi görünür. Fakat bilgisayar bunları çalıştırma aşamasında sorunsuz olarak görüntüleyebilir. Kriptolar sadece günümüzde dijital ortam içerisinde kullanılmıyor.

Pek ala fiziksel bir metin veya mektup da anlaşılmaz hala getirilmek amacıyla farklı tekniklerle şifrelenebilir. Çözüm anahtarı olmadan bakıldığında hiçbir işe yaramayan anlamsız metinler ancak kritpo çözüldükten sonra anlam kazanabilirler.

Kripto nasıl yapılır?

Basitçe anlatmak gerekirse, mantık alıcı ve verici üzerinde gerçekleşir. Tek fark şudur. Alıcı, vericiden aldığı şifreli mesajı deşifre mantığı ile çözer ve dinleyiciye ya da okuyucuya iletir. Kriptoloji ses ve yazıların şifrelenmesi anlamına gelir. Verici aldığı sesi ve ya datayı belli bir kripto düzeninde şifreler.

kripto

Alıcı da bu düzenin aynısına sahip olduğu için nasıl çözeceğini bilir ve çözerek ilgili sunumu gerçekleştirir. Günümüzde telefon kriptosu; genellikle, askeri görüşmelerde, siyasi kişilerin devlet ile alakalı görüşmelerinde ya da özel şirketlerin şirket iletişimlerinde kullanılır durumda.

Bu görüşmelerin gizliliğinin çok önem taşıması ise bu teknolojinin gelişmesinde ve bu teknolojiye yapılan yatırımların artmasında önemli rol oynuyor. Şifreleme (Kriptoloji) bilimini bilimsel terimler ile açıklayalım. Şifreleyen yani şifreleri yazan bölüme Kriptografi, şifreleri çözen yani okuyan bölüme de Kriptoanaliz deniliyor. Kısacası Kriptoloji = Kriptografi + Kriptoanaliz olarak belirtilebilir. Bu iki bölüm alıcı ve verici arasındaki görevleri simgeler.

Rotasyonel şifreleme

Rotor makinası anlamına da gelir.Bu makinaya en iyi örnek olarak  2. Dünya savaşında Almanya Nazilerin kullandığı Enigma ‘dır. Bu şifreleme mantığında , şifreler dinamik olarak değiştirilebilmektedir. Davincinin şifresi adlı filmde çözülmeye çalışan şifredeki makina bir enigmadır yani Rotor makinasıdır. Bir kelime düşünün. 5 heceli olsun.

“Kabalaştırma ”kelimesinin KA hecesini ayrı, Laş hecesini ayrı ve diğer hecelerini ayrı şifrelendiğini düşünün. Rotor makinasının şifreleme mantığı budur. Çözülebilmesi için. Bir dilde kullanılan en sık kelime ve hece sıralarını iyi bilmek gerekir. İngilizce de NG ve ST harfleri arka arka ya bir çok kez gelebilmektedir. Sadece bu yöntem ile çözülebilme olasılığı bulunur.

Açık anahtarlı şifreleme

Bu yöntemde alıcı ve vericinin ayrı şifresi bulunur. Şifreden kasıt anahtardır. Şifreleyen kişi ile çözen kişinin kriptosu farklıdır. Her kişide birer çift anahtar bulunur. Bu anahtarlardan birisi açık anahtar diğeri ise gizli anahtardır. Bu anahtarlar şifreleme ya da deşifreleme yapmazlar. Bu şifreleme tekniğine asimetrik şifreleme de denilebilir.

Https ile başlayan yani SSL sertifikası bulunan bir çok web sitesinin mantığı bu şifreleme mantığı ile gerçekleşir. Çok yaygın kullanılan bir method olarak günümüzde kullanılmaktadır. Dezavantajı yavaş olmasıdır. Ve şifrelenmiş veriyi her kullanıcıya ayrı ayrı şifrelemesi gerekir. Şifrelenmiş verinin geri alınması imkansıza yakındır. Açık anahtarlı şifreleme ile ilgili daha geniş bilgiye wikipedia da yer alan ” Açık Anahtarlı Şifreleme ” makalesinden ulaşabilirsiniz.

Çırpı fonksiyonları

Bu yöntem, adından da anlaşılacağı gibi işi bir çırpıda çözmekten ibarettir.  İşlemleri bir çırpıda doğrudan yapmak ya da aranana doğrudan ulaşmak amaçlı geliştirilmiş bir yöntemdir. Arama işlemi için bir fonksiyon girilir ve karşılığı olarak da bir tam sayı elde edilir. Bu tam sayı, indis gibi kullanılır ve dizi düzeninde tutulan verinin ulaşımı ve erişimi için kullanılır.

Hash Function olarak adlandırılır. Çırpı algoritmasının fonksiyonel olarak donanım karşılığı RAM, ROM türünde belleklere ek olarak asosiyatif bellek kullanılmasından dolayıdır. Asosiyatif bellek ( Yani içeriğine erişilebilen bellek ) diğer adı ile CAM, verinin bir bölümü ile bütününe ulaşma fırsatı sağlayan bir bellek yapısına eşittir. Bu yöntem özel bilgisayarlar ya da özel birimler tarafından kullanılabilmektedir.

Sözlükte "kripto" ne demek?

1. Siyasal inancını gizleyen kimse.
2. Gizlilik taşıyan belge.

Kripto kelimesinin ingilizcesi

pref. crypto
Köken: Fransızca

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç